พิธีทำบุญตักบาตร

พิธีทำบุญตักบาตร

เป็นพิธีกรรมการทำบุญที่ชาวพุทธทั่วไปรู้จักและปฏิบัติกันมากกว่าการทำ บุญประเภทอื่นๆ การตักบาตรยังถือว่าเป็นการทำบุญประจำวันของชาวพุทธ ชาวพุทธไทยเชื่อว่าการออกบิณฑบาตของพระสงฆ์เป็นการช่วยโปรดสัตว์ที่อยู่ใน อบายภูมิ เช่น เปรตให้ได้รับส่วนบุญ และที่เหตุผลควรทำบุญตักบาตรในทางจริยธรรมนั้น สรุปได้ดังนี้

พิธีทำบุญตักบาตร

1. การทำบุญตักบาตรเป็นการสั่งสมบุญในแต่ละวัน เพราะการสั่งสมบุญเป็นเหตุผลในการนำความสุขกาย สุขใจมาให้
2. การเริ่มต้นวันใหม่ด้วยการทำบุญ ทำให้จิตใจแจ่มใส มีกำลังใจที่เข้มแข็ง เพราะผู้ที่ไม่มีบุญเกื้อหนุนอยู่ในใจย่อมพ่ายแพ้ต่อบาปได้ง่าย
3. ช่วยรักษาพุทธประเพณี เพราะพระพุทธเจ้าทั้งหลายในอดีตและที่จะมาตรัสรู้ในอนาคต ล้วนแต่ดำรงพระชนม์ชีพด้วยอาหารบิณฑบาต
4. เป็นการช่วยสืบทอดพระพุทธศาสนา เพราะพระสงฆ์เป็นผู้ศึกษาปฏิบัติพระธรรมวินัย แล้วนำมาสั่งสอนให้ประชาชนไดรับรสแห่งพระธรรม อีกทั้งยังดำรงตนเป็นตัวอย่างด้านความประพฤติดีงามของสังคม ฉะนั้นชาวพุทธควรทำบุญตักบาตรเป็นประจำทุกวัน เพื่อเป็นการสั่งสมบุญให้แก่ตนเองดุจเสบียงเดินทางในการเวียนเกิดและเวียน ตายอยู่ในวัฏฏสงสาร บุญที่สั่งสมไว้นี้จะช่วยเกื้อกูลให้พ้นจากทุกข์ทั้งปวงได้

องค์ประกอบที่สำคัญในการทำบุญตักบาตรจะสมบูรณ์ได้ มีดังนี้

1. เตรียมใจให้พร้อม ถือเป็นสิ่งที่สำคัญมาก เพราะบุญที่แท้จริงนั้นอยู่ที่ใจของผู้ถวายให้รักษาเจตนาให้บริสุทธิ์ทั้ง 3 ขณะ คือ

  • ก่อนถวาย ตั้งใจเสียสละอย่างแท้จริง
  • ขณะถวาย มีใจเลื่อมใสถวายด้วยความเคารพ
  • หลังจากถวายแล้ว ต้องยินดีในทานของตัวเองจิตใจเบิกบาน เมื่อนึกถึงทานที่ตนเองได้ถวายไปแล้ว

การทำใจให้ได้ทั้ง 3 ขณะดังกล่าวนี้นับว่ายากมาก เพราะมีเหตุปัจจัยหลายอย่างที่อาจทำให้จิตใจของเราเศร้าหมองในขณะใดขณะหนึ่งได้
2. ผู้รับ คือ พระภิกษุสามเณร เป็นผู้ซึ่งสำรวมระวัง ที่มีข้อวัตรปฏิบัติที่ดีงามตามพระธรรมวินัย ใฝ่ศึกษาเล่าเรียนพระพุทธพจน์จนสามารถนำมาบอกกล่าวสั่งสอนได้ และเป็นผู้ประพฤติปฏิบัติเพื่อบรรเทาราคะ โทสะ โมหะจนสามารถละขาดได้อย่างสิ้นเชิง
3. สิ่งของที่ถวาย จะต้องได้มาด้วยวิธีที่สุจริต ไม่เบียดเบียนผู้อื่นให้เดือดร้อน และที่สำคัญคือสิ่งนั้นต้องเหมาะสมแก่พระภิกษุสามเณรด้วย เช่น อาหารสด, อาหารแห้ง, ยารักษาโรค และเครื่องนุ่งห่มของพระภิกษุสามเณร

พิธีทำบุญตักบาตร

คำอธิษฐานก่อนตักบาตร

ตามหลักคำสอนในพระพุทธศาสนานั้นการทำบุญตักบาตรเป็นการทำให้ชาวพุทธปลด เปลื้องตนเองออกจากทุกข์ มีจิตใจเป็นอิสระเหนือทุกข์ สงบ และสบายใจทุกอย่าง (พระนิพพาน) คำอธิษฐานบทสวดก่อนการตักบาตรที่ถือเป็นสากลนิยมของขาวพุทธ คือ

” อิทัง ทานัง สีละวันตานัง ภิกขูนัง นิยยาเทมิ สุทินนัง วะตะ เม ทานัง นิพพานะปัจจะโย โหตุ อะนาคะเต กาเลฯ ”
คำแปล : ข้าพเจ้าขอน้อมถวายทานนี้แด่พระสงฆ์ผู้มีศีล ขอท่านที่ข้าพเจ้าถวายดีแล้ว จงเป็นเหตุให้ถึงพระนิพพานในอนาคตกาล เบื้องหน้าโน้นเทอญฯ

อีกบทหนึ่งเป็นคำอธิษฐานถึงพระสังฆรัตนะ

” นัตถิ เม สะระณัง อัญญัง, สังโฆ เม สะระณัง วะรัง, เอเตนะ สังจะวัชเชนะ, โสตถิ เม โหตุ สัพพะทาฯ ”
คำแปล : ที่พึ่งอื่นของข้าพเจ้าไม่มี พระสงฆ์เป็นที่พึ่งอันประเสริฐของข้าพเจ้า ด้วยคำสัตย์นี้ ขอความสวัสดีจงมีแก่ข้าพเจ้าในกาลทุกเมื่อเทอญฯ

ขอขอบคุณรูปภาพประกอบ
- http://thainews.prd.go.th/centerweb/news/NewsDetail?NT01_NewsID=TNPBH5512280010008
- http://www.siamtradition.com/2012/12/blog-post_24.html

Tags: , , , , ,